Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanma Davası Süreci: Nafaka, Velayet ve Mal Paylaşımı Rehberi

Kısaca Hukuki Özet

Boşanma davaları Türk Medeni Kanunu kapsamında anlaşmalı (TMK m. 166/3) veya çekişmeli olarak yürütülür. Anlaşmalı boşanmada en az 1 yıllık evlilik süresi ve tüm mali/velayet sonuçlarını düzenleyen bir protokol gerekirken, çekişmeli boşanmada kusur ispatı ve deliller belirleyici rol oynar.

Evlilik birliğinin sona erdirilmesi kararı alındığında, sürecin hangi hukuki yolla yürütüleceği hem davanın süresini hem de tarafların mali ve kişisel haklarını doğrudan etkiler. Bu rehberde anlaşmalı ve çekişmeli boşanma süreçlerinin temel farklarını, velayet ve nafaka kriterlerini ele alıyoruz.

Anlaşmalı Boşanma Davasının Şartları Nelerdir?

Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesi uyarınca anlaşmalı boşanma kararı verilebilmesi için dört temel şartın bir arada bulunması gerekir:

  • Evliliğin resmi nikah tarihinden itibaren en az 1 yıl sürmüş olması,
  • Eşlerin mahkemeye birlikte başvurması veya bir eşin açtığı davayı diğerinin kabul etmesi,
  • Hakimin tarafları duruşmada bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi,
  • Boşanmanın mali sonuçları (maddi-manevi tazminat, yoksulluk nafakası) ve çocukların durumu (velayet, iştirak nafakası, kişisel ilişki) hakkında hazırlanan Anlaşmalı Boşanma Protokolü‘nün hakim tarafından uygun bulunması.

Çekişmeli Boşanma Sürecinde Kusur ve Deliller

Taraflar boşanma kararında veya boşanmanın fer’i (yan) sonuçlarında uzlaşamadığında dava çekişmeli olarak görülür. Çekişmeli boşanmada maddi ve manevi tazminat ile yoksulluk nafakası taleplerinin kabulü için kusur oranlarının hukuka uygun delillerle (tanık beyanları, resmi kayıtlar, mesajlaşmalar, uzman raporları) ispatlanması büyük önem taşır.

Velayet ve Edinilmiş Malların Paylaşımı

Velayet düzenlemesinde mahkemenin tek ölçütü çocuğun üstün yararıdır. Mal paylaşımı (edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesi) ise boşanma kararının kesinleşmesinin ardından karara bağlanır ve evlilik süresince karşılığı verilerek edinilen malvarlığı değerleri üzerinden katılma alacağı hesaplanır.

Sıkça Sorulan Sorular

Anlaşmalı boşanma protokolünde mal paylaşımı yapılmazsa ne olur?

Protokolde mal rejimine ilişkin açık bir feragat veya düzenleme yer almazsa, tarafların boşanma kesinleştikten sonra ayrıca mal paylaşımı davası açma hakkı devam edebilir. Bu nedenle protokolün bir avukat tarafından kaleme alınması hak kayıplarını önler.

Çekişmeli boşanma davası anlaşmalıya çevrilebilir mi?

Evet. Evlilik en az 1 yılı doldurmuşsa, çekişmeli dava devam ederken her aşamada mahkemeye anlaşmalı boşanma protokolü sunularak dava anlaşmalı boşanmaya dönüştürülebilir.

Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hiçbir şekilde hukuki tavsiye veya reklam niteliği taşımaz. Her somut olay kendi özel koşulları içinde değerlendirilmelidir.

Bu konuda iletişime geçin

Ofisimizde yüz yüze veya çevrimiçi görüşme için bilgilerinizi bırakın.

Bu internet sitesinde yer alan tüm içerik ve makaleler Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları ve Avukatlık Kanunu'na uygun olarak yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Sitedeki bilgiler hukuki danışmanlık niteliği taşımaz ve avukat-müvekkil ilişkisi tesis etmez.

İlgili Hukuki Rehberler ve Makaleler

Tutal Legal demosu · Örnek büro